نوزده اکتبر ۲۰۲۶ – یک فراآنالیز جدید که در نشریه Frontiers in Nutritionمنتشر شده است، نشان می‌دهد که مصرف بالاتر شیرین‌کننده‌های مصنوعی با افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ در بزرگسالان مرتبط است.
براساس این یافته‌ها، پزشکان و متخصصان تغذیه باید هنگام تدوین برنامه‌های تغذیه‌ای در نظر داشته باشند که شیرین‌کننده‌های مصنوعی ممکن است جایگزین‌هایی از نظر متابولیک خنثی یا کاملاً بدون خطر برای قند نباشند.
نهادهای بهداشتی نیز باید در هنگام طراحی سیاست‌ها و توصیه‌های تغذیه‌ای با هدف کاهش مصرف بیش از حد قند و کالری - برای حمایت از مدیریت بلندمدت وزن و سلامت متابولیک - اثرات متابولیک بالقوه شیرین‌کننده‌های مصنوعی را مدنظر قرار دهند.
شیوع رو به رشد دیابت نوع ۲ در سراسر جهان و بار بهداشتی و اقتصادی مرتبط با آن، نیاز فوری به راهبردهایی برای کاهش مصرف بیش از حد قند و کل انرژی دریافتی را برجسته می‌کند.
شیرین‌کننده‌های مصنوعی اغلب توسط افرادی که دارای اضافه وزن یا شرایط متابولیک هستند، در محصولات لبنی، غذاهای فرآوری‌شده و نوشیدنی‌ها مصرف می‌شوند؛ زیرا این شیرین‌کننده‌ها با محتوای کالری ناچیز یا صفر، شیرینی ایجاد می‌کنند و اغلب به عنوان راهبردی برای کاهش کل انرژی دریافتی و حمایت از مدیریت وزن یا قند خون به کار می‌روند.
اگرچه خطرات ناشی از مصرف بالای قند در افزایش ابتلا به دیابت نوع ۲ اثبات شده است، اما همچنان بحث‌های گسترده‌ای پیرامون این موضوع که آیا مصرف شیرین‌کننده‌های مصنوعی نیز می‌تواند در بلندمدت خطر این بیماری را افزایش دهد یا خیر،وجود دارد.
با وجود اینکه کارآزمایی‌های تصادفی‌سازی شده کنترل‌شده (RCT) که مصرف کوتاه‌مدت شیرین‌کننده‌های مصنوعی را ارزیابی کرده‌اند، معمولاً اثرات نامطلوب متابولیک چشمگیری را شناسایی نکرده‌اند، مطالعات آینده‌نگر مشاهده‌ای که مصرف بلندمدت را ارزیابی کرده‌اند، ارتباطاتی را با دیابت نوع ۲ گزارش کرده‌اند.
دربارۀ این فراآنالیز
پژوهشگران برای پاسخ به این پرسش که آیا شیرین‌کننده‌های مصنوعی خطر ابتلا به دیابت نوع ۲را افزایش می‌دهند یا خیر، دست به یک بررسی جامع زدند. آن‌ها تمام مطالعات معتبر بین‌المللی را که در طول سالیان متمادی روی هزاران نفر انجام شده بود، جمع‌آوری و با دقت تحلیل کردند. در این بررسی بزرگ، مواردی همچون سابقه پزشکی شرکت‌کنندگان، میزان دقیق مصرف مواد شیرین‌کننده و معیارهای استاندارد تشخیص دیابت مورد ارزیابی دقیق قرار گرفت تا از صحت و کیفیت نتایج اطمینان حاصل شود.
نتایج و بحث
· مقیاس بزرگ مطالعه: این بررسی جامع روی بیش از ۷۲۱هزار بزرگسال از کشورهای مختلف (مانند ایالات متحده، ژاپن و کشورهای اروپایی) انجام شد و شرکت‌کنندگان به‌طور میانگین حدود ۱۰سال پیگیری شدند.
· افزایش خطر ابتلا به دیابت: نتایج نشان داد افرادی که بیشتر از شیرین‌کننده‌های مصنوعی استفاده می‌کردند، در مقایسه با کسانی که مصرف کم یا صفری داشتند، با خطر بیشتری برای ابتلا به دیابت نوع ۲روبرو بودند.
· نوشیدنی‌های رژیمی و تفاوت‌ها: هنگامی که بررسی به‌طور خاص روی نوشابه‌ها و نوشیدنی‌های رژیمی متمرکز شد، نتایج یکپارچه‌تر بود؛ با این حال، به دلیل تفاوت در سبک زندگی و نوع مصرف افراد در مطالعات مختلف، قطعیت این شواهد در سطح «پایین» ارزیابی شد.
پژوهشگران در مورد دلایل احتمالی این ارتباط نوشتند: شیرین‌کننده‌های مصنوعی ممکن است از طریق تغییر باکتری‌های مفید روده، ایجاد التهاب خفیف در بدن، اثرگذاری بر نحوه پاسخ‌دهی به انسولین و همچنین تغییر در مسیرهای هورمونی تنظیم اشتها، بر سلامت متابولیک تأثیر بگذارند.
نتیجه‌گیری
این بررسی نشان داد که مصرف زیاد شیرین‌کننده‌های مصنوعی با خطر بیشتر ابتلا به دیابت نوع ۲ ارتباط دارد؛ موضوعی که این باور قدیمی را که این مواد برای سلامتی کاملاً بی‌خطر و خنثی هستند، زیر سؤال می‌برد. با این حال، در تفسیر این نتایج باید بسیار محتاط بود؛ زیرا معمولاً افرادی که از این شیرین‌کننده‌ها استفاده می‌کنند (مانند کسانی که اضافه وزن دارند)، از ابتدا بیشتر در معرض خطر ابتلا به دیابت بوده‌اند. از سوی دیگر میزان مصرف افراد بر اساس گفته‌های خودشان ثبت شده که ممکن است دقیق نباشد و خطا داشته باشد. همچنین مطالعات مورد بررسی با یکدیگر تفاوت‌هایی داشتند و به همین دلیل، قطعی بودن این شواهد در سطح پایین تایید شده است و برای نتیجه‌گیری قطعی به مطالعات بیشتری نیاز است.
منبع:
https://www.news-medical.net/news/20260816/What-720000-adults-reveal-about-artificial-sweeteners-and-diabetes-risk.aspx